ดังนั้น ต่อจากธรรมขั้นศีล จึงมีธรรมขั้นสมาธิและธรรมขั้นปัญญา; ได้มีผู้พยายามแปล ศีลธรรม อีกอย่างหนึ่งว่า ศีลและธรรม (ถ้าแปลให้ถูกต้องจริงต้องว่าศีลและธรรมอื่นๆ คือ ศีลและธรรมอื่นๆ นอกจากศีล เช่น สมาธิและปัญญา เป็นต้น เพราะศีลก็เป็นธรรมอย่างหนึ่ง) ถ้าแปลอย่างนี้จะต้องเข้าใจว่า ศีลธรรม มิใช่เป็นเพียงความประพฤติดีงามเท่านั้น แต่รวมถึง สมถะวิปัสสนา ขันธ์ ๕                 ปฏิจจสมุปบาท ไตรลักษณ์ เป็นต้น